Lâu nay, chúng ta vẫn biết vitamin E rất tốt cho sức khỏe lẫn làn da. Nhưng cụ thể vitamin E là gì, công dụng ra sao, khi dùng vitamin E cần lưu ý những gì thì có thể không nhiều người nắm rõ. Bài viết sau đây mời bạn cùng Nhanhmua tìm hiểu tất tần tật thông tin về dưỡng chất này nhé.
Vitamin E là gì?
Vitamin E là chất chống oxy hóa có trong thực phẩm cũng như các loại đậu, hạt và các loại rau lá xanh. Đây là một loại vitamin tan trong dầu quan trọng, tham gia vào nhiều quá trình của cơ thể.
Vitamin E có hai nhóm chính là Tocopherol và Tocotrienol, trong đó nhóm Tocopherol có vai trò quan trọng hơn. Alphatocopherol là chất có hoạt tính mạnh nhất trong các loại Vitamin E và cũng là loại được phân bổ rộng rãi nhất trong các thực phẩm tự nhiên.
Cơ thể hấp thu được cả Vitamin E có trong thực phẩm tự nhiên và Vitamin E tổng hợp nhưng Vitamin E tự nhiên có hoạt tính sinh học mạnh và có nhiều tác dụng tốt hơn.
Vitamin E thiên nhiên có nhiều trong các dầu thực vật như dầu mầm lúa mì, dầu hướng dương, dầu hạt bông, dầu hướng dương, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt có vỏ trứng, quả ô live, các loại rau có lá màu xanh đậm, trứng,…
Điều chế sản xuất vitamin E
Vitamin E tự nhiên có nguồn gốc từ các dầu thực vật như ngô, đậu nành, đậu tương, mầm lúa mì, dầu cải với nồng độ từ 0.1- đến 0,3%. Alpha tocopherol sẽ được chiết hoặc cất phân đoạn của hơi dầu thực vật chưng cất. Các dẫn xuất beta và gamma cũng được tìm thấy trong các sản phẩm tự nhiên chứa vitamin E.
Ngoài các phương pháp tự nhiên, vitamin E cũng có thể được tổng hợp từ các phản ứng hóa học, bằng cách ngưng tụ từ methylated hydroquinone với isophytol. Vitamin E tạo thành sẽ ở dạng racemic.
Vitamin E là một trong những dưỡng chất không thể thiếu của cơ thể con người, có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe và đặc biệt là sắc đẹp của chị em phụ nữ. Nếu cơ thể bị thiếu hụt loại vitamin này cần được bổ sung với liều lượng thích hợp theo chỉ dẫn của bác sĩ.
->> Xem thêm: Tổng hợp các loại nước uống giảm cân đơn giản, hiệu quả
Cơ chế hoạt động của vitamin E
Khi chúng ta nói “vitamin E”, thì điều mà chúng ta thực sự đề cập đến là một nhóm gồm 8 chất chống oxy hóa khác nhau, là 8 dạng đồng phân của Vitamin E. Vitamin E có 4 loại tocotrienols:
- alpha – tocotrienol
- beta-tocotrienol
- gamma-tocotrienol
- delta-tocotrienol
Và 4 loại tocopherols:
- alpha-tocopherol
- beta-tocopherol
- gamma-tocopherol
- delta-tocopherol
Trong số 8 đồng phân này, chỉ có duy nhất alpha-tocopherol là dạng Vitamin E được duy trì trong cơ thể người. Vì lý do này mà alpha-tocopherol là đồng phân có nhiều ý nghĩa dinh dưỡng và hiệu quả phòng ngừa của Vitamin E. Vitamin E là một chất chống oxy hóa tan trong dầu quan trọng, hữu ích trong việc giữ các màng tế bào lại với nhau thông qua cơ chế chống oxy hóa tích cực.
Các dạng khác của Vitamin E như gamma-tocopherol cũng hữu ích trong việc bảo vệ tế bào thần kinh khỏi những tổn thương của oxy hóa. Các dạng tocotrienol cũng có vai trò quan trọng trong việc duy trì sức bền động mạch. Nhiều cơ chế hoạt động tan trong dầu của Vitamin E giúp ngăn ngừa ung thư, giảm cholesterol và giúp viêm khớp.
Công dụng của Vitamin E
Vitamin E có vai trò quan trọng đối với cơ thể, trong đó phải kể đến các công dụng chính sau đây:
- Ngăn cản oxy hóa các thành phần thiết yếu trong tế bào, ngăn cản sự tạo thành các sản phẩm oxy hóa độc hại đối với cơ thể.
- Giúp tăng hấp thu Vitamin A, bảo vệ vitamin A khỏi bị thoái hóa. Vitamin E cũng bảo vệ chống lại tác dụng của chứng thừa vitamin A.
- Tham gia tạo quá trình tạo máu. Đặc tính chống oxy hóa của Vitamin E giúp quá trình sản xuất ra hồng cầu diễn ra trôi chảy.
- Giúp cơ thể hấp thu Vitamin K
- Ngăn ngừa xơ vữa động mạch do làm giảm sự oxy hóa các protein, ngăn các protein này tham gia làm tắc nghẽn mạch máu.
- Ngăn ngừa nguy cơ tim mạch, như nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não do làm giảm cholesterol LDL trong mạch máu.
- Tăng sức đề kháng của cơ thể, làm chậm tiến triển của bệnh sa sút trí tuệ.
- Làm giảm nguy cơ đục thủy tinh thể nhờ khả năng chống oxy hóa.
- Vitamin E có nhiều trong các sản phẩm chăm sóc sắc đẹp do có nhiều tác dụng trong cải thiện, phục hồi làn da. Vitamin E giúp dưỡng ẩm cho da, giúp da hạn chế tác dụng của tia UV, giúp phục hồi tóc hư tổn, dưỡng tóc suôn mượt, chắc khỏe, mau mọc.
Cách dùng vitamin E
Bạn có thể bổ sung vitamin E bằng cách ăn uống các thực phẩm có chứa vitamin E. Như đã nói ở trên, vitamin E có nhiều trong các loại đậu, hạt, các loại rau lá xanh, trứng,…
Nhu cầu Vitamin E hàng ngày tùy thuộc vào tuổi, tình trạng cơ thể và lượng chất béo mà cơ thể tiêu thụ.
- Trẻ từ 1-3 tuổi cần từ 5-7mg/ngày
- Trẻ từ 4-9 tuổi cần 7mg/ ngày,
- Trẻ từ 10-12 tuổi cần 11mg
- Trẻ trên 12 tuổi 12-15mg/ngày
- Trẻ trên 14 tuổi và phụ nữ có thai cần 15mg/ngày
- Phụ nữ cho con bú cần 19mg vitamin E/ ngày. Nhu cầu Vitamin E ở trẻ còn bú mẹ là 3mg/ ngày, lượng Vitamin E này được cung cấp đủ qua sữa mẹ, không cần bổ sung thêm cho trẻ.
Do Vitamin E có nhiều trong các thực phẩm thông thường, nên nếu chế độ ăn hợp lý, đa dạng các thực phẩm thì sẽ cung cấp đủ Vitamin E cho nhu cầu cơ thể.
->> Xem thêm: Retinol là gì? Lợi ích của retinol đối với làn da
Bên cạnh thực phẩm, vitamin E thường có trong một số thuốc bổ hoặc thực phẩm chức năng ở dạng lỏng, dung dịch, viên nén, viên nang, bột pha dung dịch,…
Các dạng chế phẩm, thuốc Vitamin E được chỉ định để điều trị và phòng ngừa các trường hợp có nguy cơ cao thiếu Vitamin E như: những người có chế độ ăn rất thiếu vitamin E, trẻ sơ sinh thiếu tháng nhẹ cân, trẻ em bị xơ nang tuyến tụy hoặc kém hấp thu mỡ do teo đường dẫn mật hoặc thiếu betalipoprotein huyết.
Liều dùng:
Trong điều trị thiếu Vitamin E:
- Trẻ em: 1 UI/ ngày
- Người lớn: 60 UI/ ngày
Trong phòng ngừa thiếu Vitamin E:
- Người lớn: 30 UI/ ngày
Ứng dụng của vitamin E trong đời sống
Vai trò của Vitamin E không chỉ dừng ở việc chăm sóc sắc đẹp, mà còn giúp mang đến nhiều lợi ích quan trọng đối với sức khỏe tổng thể. Sau đây là những ứng dụng của vitamin E vào trong cuộc sống:
Trong làm đẹp
Vitamin E có thể củng cố hàm lượng alpha-tocopherol để da khỏe mạnh, ngăn ngừa tổn thương gốc tự do trên da và có thể giúp ngăn ngừa tác hại của tia cực tím, giúp ngăn ngừa sưng và phù da nên là thành phần không thể thiếu trong các phương pháp làm đẹp hay các sản phẩm chăm sóc da.
Ngoài ra, vitamin E là một chất chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp giảm tác hại của môi trường đối với tóc; đồng thời có thể thúc đẩy lưu thông đến da đầu, giúp vùng da đầu không bị khô và bong tróc nên dùng vitamin trong chăm sóc tóc là giải pháp hữu hiệu.
Trong sức khỏe
Các nghiên cứu cho thấy rằng khi được sử dụng đơn lẻ và không có chất chống oxy hóa khác, vitamin E giúp giảm đến 20% nguy cơ đau tim ở người bệnh. Vitamin E ngăn chặn quá trình oxy hóa cholesterol, do đó bổ sung vitamin E sẽ giúp duy trì mức cholesterol lành mạnh trong cơ thể.
Trong những trường hợp thai nghén thường có nguy cơ cao như hội chứng rối loạn tăng huyết áp trong thai nghén, người ta đã cho thai phụ ở tình trạng tiền sản giật uống hàng ngày vitamin E phối hợp với vitamin C. Kết quả đã làm giảm nhẹ bệnh và 76% số bệnh nhân không còn tình trạng tiền sản giật.
Vitamin E rất tốt cho cơ thể và khá an toàn khi sử dụng nhưng cũng không nên lạm dụng vitamin E với mục đích làm đẹp vì có thể tạo ra nhiều ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe. Nếu bổ sung vitamin E liều cao trong thời gian dài gây dư thừa vitamin E sẽ khiến triệu tiêu các chất chống oxy hóa, tổn hại đến các tế bào.
Vitamin E cũng làm giảm nhẹ các triệu chứng chuột rút, đau các bắp cơ hoặc đau bụng khi hành kinh ở các em gái tuổi vị thành niên. Các em gái nếu được dùng vitamin E ngay từ đầu của kỳ kinh sẽ giảm được 36% đau khi hành kinh.
->> Xem thêm: AHA, BHA là gì? Mẹo dùng AHA, BHA đúng cách
Qua nghiên cứu thực nghiệm, các nhà khoa học nhận thấy vitamin E có thể ức chế quá trình oxy hóa DNA nên đã ức chế hoạt động của chuỗi tế bào ung thư vú, làm giảm được 95% sự gia tăng tế bào ung thư vú ở người sử dụng alpha tocopherol, nghĩa là vitamin E có thể gây độc có tính chọn lọc đến các tế bào ung thư vú.
Các nghiên cứu khác cho thấy những phụ nữ được bổ sung vitamin E thì tỷ lệ bị ung thư buồng trứng thấp hơn 67% so với nhóm không được sử dụng. Ngoài ra vitamin E còn góp phần cải thiện tình dục, giúp noãn (trứng) và tinh trùng phát triển tốt hơn, nâng cao kết quả điều trị vô sinh.
Khi vitamin E được sử dụng kết hợp với vitamin C, vitamin A và kẽm đã giúp làm giảm 25% thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi tác (AMD). Bên cạnh đó, nghiên cứu khác cho thấy nguy cơ 5 năm đối với bệnh đục thủy tinh thể thấp hơn tới 60% đối với những người sử dụng chất bổ sung có chứa a-tocopherol trong tự nhiên…
Lưu ý khi bổ sung vitamin E
Vitamin E rất tốt cho cơ thể và khá an toàn khi sử dụng nhưng cũng không nên lạm dụng vitamin E với mục đích làm đẹp vì có thể tạo ra nhiều ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe. Nếu bổ sung vitamin E liều cao trong thời gian dài gây dư thừa vitamin E sẽ khiến triệu tiêu các chất chống oxy hóa, tổn hại đến các tế bào.
Một số nghiên cứu chỉ ra rằng, sử dụng vitamin E liều cao còn có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi. Tiêm vitamin E liều cao vào tĩnh mạch có thể dẫn đến tử vong.
Không nên bổ sung vitamin E kéo dài. Phụ nữ sau 30 tuổi bổ sung vitamin E với mục đích làm đẹp cũng chỉ nên uống trong vòng 1 – 2 tháng, sau đó ngưng một thời gian rồi mới sử dụng tiếp.
Không phải ai cũng nên bổ sung vitamin E tổng hợp bởi lượng vitamin E cần thiết cho cơ thể mỗi ngày có thể bổ sung dễ dàng qua các thực phẩm ăn uống. Chỉ những người bị bệnh, da khô sạm, tóc khô dễ gãy, hoặc người có chỉ định của bác sĩ mới nên uống vitamin E, nhất là các bệnh nhân bị tiểu đường, cao huyết áp, mỡ máu, ung thư, suy thận… Người khỏe mạnh bình thường nên bổ sung vitamin E bằng thực phẩm.
Khi uống vitamin E cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, khuyến cáo của nhà sản xuất, chỉ định của bác sĩ và tuân thủ đúng liều lượng, thời gian phù hợp, đặc biệt là với vitamin E dạng dung dịch.
Vitamin E dạng bôi chỉ nên sử dụng với những người bị da khô, da lão hóa. Nếu bôi vitamin E lên da nhờn có thể gây mụn.