Mua máy lọc không khí, câu đầu tiên người bán nói thường là “máy có màng HEPA”. Trên hộp lại in thêm H13, H14, True HEPA, HEPA-type… Nghe đều rất “xịn”, nhưng mấy ký hiệu đó khác nhau thế nào, và vì sao một tấm giấy xếp nếp lại giữ được những hạt bụi nhỏ hơn sợi tóc hàng trăm lần?
Bài này giải thích màng lọc HEPA là gì theo cách dễ hiểu nhất: nó bắt bụi bằng cơ chế nào, cách đọc các cấp H13, H14, những nhãn dễ gây hiểu lầm, quan hệ giữa màng lọc và chỉ số CADR, bao lâu nên thay, vệ sinh thế nào cho đúng và cần lưu ý gì với các tính năng tạo ion, ozone.
Câu trả lời ngắn HEPA (High Efficiency Particulate Air) là màng lọc bụi hiệu suất cao làm từ lớp sợi đan chồng chéo. Theo định nghĩa của Bộ Năng lượng Mỹ, màng HEPA phải giữ lại ít nhất 99,97% hạt cỡ 0,3 µm. Ở châu Âu, cấp H13 giữ từ 99,95% và H14 từ 99,995% ở cỡ hạt khó lọc nhất. HEPA lọc hạt bụi chứ không lọc mùi hay khí, và cần thay định kỳ để máy vẫn đủ gió.
Muốn thấy bằng hình ảnh vì sao máy lọc không khí giống “một cái rây có quạt”? Bạn có thể xem video “Máy lọc không khí hoạt động thế nào? Chọn theo CADR và 5 cách dùng đúng” trên kênh Lười Có Gu.
Tóm tắt nhanh
- Màng HEPA không phải tấm lưới có lỗ siêu nhỏ, mà là một “rừng sợi” bắt bụi bằng ba cơ chế: va chạm, chặn và khuếch tán.
- Hạt khó bắt nhất nằm quanh cỡ 0,1–0,3 µm, nên tiêu chuẩn đo hiệu suất ở đúng vùng này.
- H13 (từ 99,95%) và H14 (từ 99,995%) là cấp theo tiêu chuẩn châu Âu EN 1822; “HEPA-type”, “HEPA-like” không phải HEPA đạt chuẩn.
- HEPA không lọc mùi, khí; muốn khử mùi cần thêm lớp than hoạt tính đủ dày.
- Màng bám đầy bụi làm giảm gió, máy ồn hơn và lọc kém đi; tiền thay màng là chi phí cần tính từ lúc mua máy.
Trong bài này14 mục
- 01Màng lọc HEPA là gì?
- 02Màng HEPA bắt bụi bằng cách nào? Không phải cái lưới
- 03Hạt bụi trong nhà nhỏ cỡ nào?
- 04H13, H14, True HEPA, HEPA-type khác gì nhau?
- 05Các lớp lọc trong máy lọc không khí: HEPA chỉ là một lớp
- 06Màng lọc và chỉ số CADR: hai thứ phải đi cùng nhau
- 07Bao lâu thay màng lọc HEPA một lần?
- 08Vệ sinh màng lọc HEPA đúng cách: cái gì rửa được, cái gì không
- 09Tạo ion, ozone, đèn UV: cần lưu ý gì?
- 10Hiểu lầm phổ biến về màng lọc HEPA và máy lọc không khí
- 11Dùng máy lọc đúng cách để màng HEPA phát huy tác dụng
- 12Chọn màng lọc HEPA thay thế: chính hãng hay hàng tương thích?
- ?Câu hỏi thường gặp về màng lọc HEPA
- ✓Kết luận: màng lọc tốt cần gió đủ, phòng kín và thay đúng hạn
Màng lọc HEPA là gì?
HEPA là viết tắt của High Efficiency Particulate Air, tạm hiểu là “lọc hạt bụi trong không khí hiệu suất cao”. Nhìn bên ngoài, màng HEPA trong máy lọc không khí gia đình thường là một tấm vật liệu trắng hoặc xám, gấp nếp dày đặc như chiếc quạt giấy, đặt trong khung nhựa.
Gấp nếp để làm gì? Để nhồi được thật nhiều diện tích lọc vào một khung nhỏ. Diện tích càng lớn thì không khí đi qua càng dễ, quạt không phải gồng, và bụi được dàn đều ra thay vì dồn vào một chỗ.
Điều làm nên chữ HEPA không phải hình dáng mà là hiệu suất đo được. Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) định nghĩa màng HEPA phải giữ lại ít nhất 99,97% hạt có đường kính 0,3 µm. Nói cách khác, cứ 10.000 hạt cỡ đó bay vào, chỉ khoảng 3 hạt lọt qua.
Đơn vị µm (micromet) bằng một phần nghìn milimet. Một sợi tóc người dày khoảng 50–70 µm (theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ, EPA), nghĩa là hạt 0,3 µm nhỏ hơn sợi tóc khoảng 200 lần.
Màng HEPA bắt bụi bằng cách nào? Không phải cái lưới
Rất nhiều người hình dung màng HEPA như tấm lưới có lỗ nhỏ hơn hạt bụi. Nếu đúng vậy thì lỗ lưới phải nhỏ hơn 0,3 µm, và không khí gần như không thể đi qua nổi. Thực tế, HEPA giống một tấm mạng nhện dày: hàng triệu sợi rất mảnh nằm ngổn ngang, khoảng trống giữa các sợi lớn hơn nhiều so với hạt bụi. Hạt bị giữ lại không phải vì “không lọt lỗ” mà vì nó chạm vào sợi và dính luôn ở đó.
Có ba cơ chế chính khiến hạt chạm vào sợi:
- Va chạm quán tính (impaction): hạt to và nặng không kịp rẽ theo dòng khí vòng qua sợi, nên đâm thẳng vào sợi. Giống quả bóng lăn nhanh không kịp đổi hướng khi gặp cột.
- Chặn lại (interception): hạt cỡ vừa đi theo dòng khí, nhưng dòng khí đi sát sợi quá, hạt quệt vào sợi và bị giữ.
- Khuếch tán (diffusion): hạt cực nhỏ bị các phân tử khí va đập liên tục nên bay lắt léo, zíc zắc, đi một đoạn là đụng phải sợi.
Thú vị ở chỗ hạt to thì bị va chạm bắt, hạt cực nhỏ thì bị khuếch tán bắt. Hạt “lưng chừng” khoảng 0,1–0,3 µm lại là loại khó bắt nhất, vì không đủ nặng để va chạm, cũng không đủ nhẹ để bay zíc zắc nhiều. Kỹ sư gọi đó là cỡ hạt xuyên qua nhiều nhất (MPPS). Vì vậy các tiêu chuẩn thử nghiệm đều đo hiệu suất ở đúng vùng này: lọc tốt hạt khó nhất thì những hạt to hơn hay nhỏ hơn còn được lọc tốt hơn nữa.
Hạt bụi trong nhà nhỏ cỡ nào?
Để biết màng HEPA đang “đối đầu” với gì, hãy đặt các loại hạt lên cùng một thước đo:
- Sợi tóc người: khoảng 50–70 µm, dùng làm mốc so sánh.
- Bụi PM10: hạt có đường kính đến 10 µm, gồm bụi đường, bụi thô.
- Bụi mịn PM2.5: hạt có đường kính đến 2,5 µm, đủ nhỏ để đi sâu vào phổi.
- Khói: trong thử nghiệm CADR của Hiệp hội Nhà sản xuất Thiết bị Gia dụng Mỹ (AHAM), khói thuốc được dùng với các hạt khoảng 0,09–1 µm.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trong hướng dẫn chất lượng không khí năm 2021 đặt mức khuyến nghị cho bụi PM2.5 là 5 µg/m³ trung bình năm và 15 µg/m³ trung bình 24 giờ. Những ngày bụi mịn ngoài trời vượt xa mức này, một chiếc máy lọc có màng HEPA đạt chuẩn chạy trong phòng đóng cửa là cách giảm bụi trong phòng ngủ khá hiệu quả. Nếu bạn muốn tìm hiểu tổng quan về loại thiết bị này, bài máy lọc không khí là gì trên Nhanh Mua là điểm khởi đầu tốt.
H13, H14, True HEPA, HEPA-type khác gì nhau?
Đây là phần dễ rối nhất khi đọc hộp máy. Có hai hệ chuẩn hay gặp:
- Chuẩn Mỹ (DOE): HEPA là màng giữ từ 99,97% hạt 0,3 µm. Không chia cấp.
- Chuẩn châu Âu EN 1822 (và chuẩn quốc tế ISO 29463 tương tự): chia màng thành nhiều cấp theo hiệu suất ở cỡ hạt khó lọc nhất (MPPS). Nhóm E (EPA) là màng hiệu suất cao nhưng chưa tới HEPA; nhóm H là HEPA; nhóm U là ULPA, siêu cao, thường dùng trong phòng sạch.
| Cấp | Hiệu suất tối thiểu | Số hạt lọt qua trên 10.000 hạt |
|---|---|---|
| E11 | 95% | Tối đa 500 |
| E12 | 99,5% | Tối đa 50 |
| H13 | 99,95% | Tối đa 5 |
| H14 | 99,995% | Tối đa 0,5 |
Còn những nhãn khác thì sao?
- True HEPA: chỉ là cách nói nhấn mạnh trong quảng cáo, không phải một cấp riêng. Hãy tìm con số hiệu suất hoặc cấp H13, H14 kèm theo.
- HEPA-type, HEPA-like, HEPA-style: nghĩa là “kiểu HEPA”, không đạt chuẩn HEPA. Không sai khi bán, nhưng đừng nhầm với HEPA thật.
- Màng ghi HEPA mà không có số liệu: nên hỏi thêm người bán hoặc tra trang hãng xem màng đạt tiêu chuẩn nào.
Một lưu ý quan trọng: màng H14 tốt hơn H13 về con số, nhưng màng lọc càng dày đặc thì càng cản gió. Với máy gia dụng, cấp màng và lưu lượng gió phải đi cùng nhau. Một máy màng H13 nhưng quạt mạnh, CADR cao có thể làm sạch phòng nhanh hơn một máy màng H14 mà gió yếu.
Các lớp lọc trong máy lọc không khí: HEPA chỉ là một lớp
Mở nắp sau của phần lớn máy lọc không khí gia đình, bạn sẽ thấy không khí đi qua vài lớp theo thứ tự:
- Lưới tiền lọc (pre-filter): lưới thưa giữ tóc, lông thú cưng, bụi thô. Lớp này bảo vệ màng HEPA khỏi bị bít nhanh.
- Màng HEPA: giữ bụi mịn, phấn hoa, bào tử nấm mốc, phần lớn hạt khói.
- Lớp than hoạt tính (activated carbon): than có vô số lỗ rỗng siêu nhỏ, các phân tử gây mùi bám vào bề mặt lỗ rỗng.
Một số máy gộp HEPA và than vào chung một lõi lọc hình trụ, một số máy tách riêng. Khi mua màng thay thế, hãy xem đúng mã lõi lọc của máy.
HEPA không lọc được mùi
Mùi sơn mới, mùi đồ gỗ mới, mùi nấu ăn là các phân tử khí, nhỏ hơn hạt bụi rất nhiều và không “dính” vào sợi như hạt bụi. Chúng đi xuyên qua màng HEPA như không có gì. Muốn xử lý mùi, máy cần lớp than hoạt tính. Nhưng lớp than mỏng dính chỉ vài trăm gram thì nhanh “no”, sau đó gần như không khử mùi nữa. Với mùi nội thất mới, cách hiệu quả và rẻ nhất vẫn là mở cửa thông gió.
Màng lọc và chỉ số CADR: hai thứ phải đi cùng nhau
Màng tốt đến đâu mà không khí không đi qua nó thì cũng vô ích. Đó là lý do bên cạnh cấp màng, bạn cần nhìn chỉ số CADR (Clean Air Delivery Rate), tức lượng không khí sạch máy tạo ra trong một đơn vị thời gian. CADR phụ thuộc cả quạt lẫn màng lọc.
Ở Mỹ, CADR được AHAM đo cho ba loại hạt: khói (khoảng 0,09–1 µm), bụi (0,5–3 µm) và phấn hoa (5–11 µm), đơn vị feet khối mỗi phút (cfm). Nhiều hãng bán ở Việt Nam ghi CADR theo m³/h; 1 cfm tương đương khoảng 1,7 m³/h.
Cách tính nhanh máy lọc mấy lần mỗi giờ
- Thể tích phòng = diện tích × chiều cao trần. Phòng 20 m², trần 3 m là 60 m³.
- Số lần lọc mỗi giờ = CADR ÷ thể tích phòng. Máy có CADR 300 m³/h lọc phòng 60 m³ khoảng 5 lần mỗi giờ.
- AHAM có quy tắc 2/3: CADR khói tính theo cfm nên từ 2/3 diện tích phòng tính theo feet vuông trở lên (với trần khoảng 2,4 m). Quy ra đơn vị quen thuộc, đó là khoảng 12 m³/h cho mỗi m² sàn.
Diện tích phòng in trên hộp thường là mức tối đa trong điều kiện thử. Đừng chọn sát giới hạn: phòng 20 m² nên chọn máy có diện tích khuyến nghị rộng hơn một chút, nhất là khi trần cao hoặc nhà gần đường lớn. Danh sách các mẫu phổ biến có thể tham khảo trong bài top máy lọc không khí lọc bụi mịn, khử mùi trên Nhanh Mua.
Và đây là điểm nối với màng lọc: màng càng bám bụi, gió càng yếu, CADR thực tế càng giảm. Một máy ghi CADR 300 m³/h lúc mới có thể đưa ra ít không khí sạch hơn hẳn khi màng đã đầy bụi mà chưa thay.
Bao lâu thay màng lọc HEPA một lần?
Không có con số chung cho mọi nhà. Thời gian dùng của màng phụ thuộc vào lượng bụi trong không khí, số giờ chạy mỗi ngày, mức quạt và chất lượng lưới tiền lọc. Nhiều hãng ghi khuyến nghị trong sách hướng dẫn theo số tháng sử dụng, khoảng 6–12 tháng là mức hay gặp, và nhiều máy có đèn báo thay lõi lọc dựa trên số giờ chạy.
Đèn báo chỉ là bộ đếm thời gian, không “nhìn” được màng bẩn tới đâu. Nhà gần đường lớn, có người hút thuốc hoặc mùa bụi mịn cao điểm thì màng đầy sớm hơn đèn báo. Ngược lại, phòng ít bụi thì màng có thể còn dùng được khi đèn đã sáng. Hãy kết hợp đèn báo với các dấu hiệu dưới đây:
- Màng đổi màu xám đậm hoặc đen rõ rệt, nhất là ở mặt hứng gió.
- Gió ra yếu hẳn dù để cùng mức quạt.
- Máy ồn hơn, chạy ở mức cao lâu hơn mới hạ chỉ số bụi.
- Có mùi khó chịu từ máy, đặc biệt khi lớp than đã “no”.
- Màng bị ẩm, mốc hoặc rách.
Như video của Lười Có Gu nhắc, tiền thay màng là chi phí thật. Trước khi mua máy, hãy hỏi giá lõi lọc thay thế và xem nó có dễ mua không. Một chiếc máy rẻ nhưng lõi lọc đắt, khó tìm có thể tốn hơn về lâu dài.
Vệ sinh màng lọc HEPA đúng cách: cái gì rửa được, cái gì không
Đây là chỗ nhiều người làm hỏng màng vì “chăm” quá mức.
Lưới tiền lọc: vệ sinh thường xuyên
Lưới tiền lọc thường hút bụi hoặc rửa nước được (xem hướng dẫn của máy). Vệ sinh lớp này đều đặn, khoảng vài tuần một lần tùy lượng bụi, giúp màng HEPA phía sau sống lâu hơn. Rửa xong phải để khô hoàn toàn mới lắp lại.
Màng HEPA: đa số không được giặt
Với màng HEPA thông thường, không giặt nước, không xịt khí nén mạnh, không chải bằng bàn chải. Nước làm sợi bết lại, khí nén hoặc bàn chải có thể làm rách lớp sợi, tạo khe hở cho bụi lọt qua, và màng ẩm dễ mốc. Một số máy có màng ghi rõ “có thể rửa” hoặc “dùng lâu dài”; chỉ những loại này mới làm theo hướng dẫn riêng của hãng. Nếu không chắc, coi như không rửa được.
Thao tác an toàn khi thay màng
- Tắt máy và rút phích cắm trước khi mở nắp.
- Nên đeo khẩu trang, tháo màng cũ nhẹ tay, cho ngay vào túi kín rồi buộc lại.
- Lau khoang lọc bằng khăn khô, kiểm tra gioăng làm kín còn nguyên.
- Lắp màng mới đúng chiều luồng gió (thường có mũi tên in trên khung), bóc lớp bọc nilon nếu có.
- Đặt lại bộ đếm thay lõi lọc theo hướng dẫn của máy.
Tạo ion, ozone, đèn UV: cần lưu ý gì?
Ngoài màng lọc cơ học, một số máy có thêm chế độ tạo ion âm, lọc tĩnh điện, đèn UV hoặc công nghệ “diệt khuẩn” với tên gọi riêng của từng hãng. Một số công nghệ dạng này có thể sinh ra ozone như sản phẩm phụ.
Ozone ở tầng mặt đất không phải “không khí trong lành”. Theo Ủy ban Tài nguyên Không khí California (CARB), ozone có thể kích ứng đường hô hấp, gây ho, tức ngực, khó thở, làm nặng thêm hen suyễn, và có thể phản ứng với hương liệu trong nhà tạo ra chất có hại như formaldehyde. Từ năm 2010, mọi máy lọc không khí bán tại California phải có nồng độ ozone phát ra dưới 0,050 ppm.
Vậy nên chọn thế nào?
- Nếu phân vân, ưu tiên máy lọc cơ học bằng màng HEPA, cách lọc không sinh ozone.
- Với máy có chế độ ion, xem hãng có công bố mức ozone hoặc chứng nhận liên quan không, và có cho phép tắt chế độ đó không.
- Tránh hẳn các thiết bị quảng cáo “máy tạo ozone để làm sạch không khí trong phòng có người”.
- Nhà có người hen suyễn, trẻ nhỏ, người già càng nên thận trọng.
Hiểu lầm phổ biến về màng lọc HEPA và máy lọc không khí
“Màng HEPA là tấm lưới có lỗ siêu nhỏ”
Không phải. Đó là lớp sợi đan chồng chéo, bắt hạt bằng va chạm, chặn và khuếch tán.
“Có HEPA là lọc được cả mùi”
HEPA chỉ bắt hạt. Mùi và khí cần lớp than hoạt tính, và quan trọng hơn là thông gió.
“Đèn báo xanh là không khí sạch tuyệt đối”
Cảm biến bụi trong máy gia dụng chỉ ước lượng, và thường không đo được khí độc hay mùi. Đèn xanh là tín hiệu tham khảo, không phải kết quả đo của phòng thí nghiệm.
“Máy lọc tạo thêm oxy, thay được thông gió”
Máy lọc không tạo oxy và không thay được việc trao đổi không khí với bên ngoài. Phòng đóng kín lâu vẫn cần mở cửa thông gió khi không khí ngoài trời tốt.
“Màng H14 lúc nào cũng tốt hơn H13”
Về hiệu suất màng thì đúng, nhưng hiệu quả làm sạch phòng còn phụ thuộc lưu lượng gió (CADR) và độ kín của khung lọc.
Dùng máy lọc đúng cách để màng HEPA phát huy tác dụng
Màng tốt cỡ nào cũng chỉ lọc được không khí đi qua nó. Năm thói quen sau quyết định chiếc máy có “làm việc” hay chỉ “kêu cho vui”:
- Đóng cửa phòng khi chạy. Mở cửa là bạn đang lọc cả căn nhà, thậm chí lọc cả ngoài đường.
- Đặt máy nơi thoáng, cách tường và đồ đạc một khoảng theo hướng dẫn của hãng. Đừng nhét sát tường, kẹt trong góc tủ hay gầm bàn.
- Chạy đủ mạnh khi cần. Ngày bụi mịn cao, chạy mức cao một lúc rồi để tự động; chế độ ngủ êm nhưng gió thấp.
- Vệ sinh tiền lọc, thay màng đúng hạn để giữ lưu lượng gió.
- Xử lý tận gốc: không hút thuốc trong nhà, hạn chế đốt nhang nhiều, lau và hút bụi thường xuyên. Một chiếc robot hút bụi chạy hằng ngày giúp giảm lượng bụi bay lên lại không khí.
Chọn màng lọc HEPA thay thế: chính hãng hay hàng tương thích?
Khi đến hạn thay, bạn sẽ thấy hai lựa chọn: lõi lọc chính hãng và lõi “tương thích” (do bên thứ ba sản xuất, giá thường mềm hơn). Không phải lõi tương thích nào cũng kém, nhưng chất lượng chênh lệch khá nhiều, nên hãy soát trước khi mua:
- Đúng mã máy, đúng kích thước: lõi lọc lệch vài milimet là không khí lách qua khe hở mà không đi qua màng.
- Ghi rõ cấp lọc: H13, H14 hoặc hiệu suất đo ở cỡ hạt cụ thể. Chỉ ghi chung “HEPA” mà không có số liệu thì nên cân nhắc.
- Gioăng làm kín còn nguyên, khung chắc, nếp gấp đều không bị dập.
- Lớp than (nếu cần khử mùi) có khối lượng hoặc độ dày tương đương lõi gốc.
- Bao bì kín, có nguồn gốc, ngày sản xuất, hướng dẫn chiều lắp.
- Chính sách bảo hành máy: xem hãng có quy định gì về việc dùng lõi lọc không chính hãng hay không.
Câu hỏi thường gặp về màng lọc HEPA
Màng lọc HEPA có lọc được virus, vi khuẩn không?
Màng HEPA giữ được phần lớn hạt trong không khí ở dải kích thước mà nó được thử nghiệm, bao gồm nhiều hạt mang vi sinh vật. Tuy nhiên máy lọc không khí không thay được các biện pháp vệ sinh, thông gió và không phải thiết bị y tế. Đừng tin các quảng cáo “diệt sạch 100% virus”.
H13 hay H14 tốt hơn cho gia đình?
H14 giữ hạt tốt hơn về con số, nhưng với phòng ở thông thường, màng H13 đi kèm quạt mạnh và CADR phù hợp diện tích phòng đã rất hiệu quả. Hãy so cả CADR, độ ồn và giá lõi thay thế, không chỉ cấp màng.
Có giặt màng HEPA để dùng lại được không?
Đa số màng HEPA không được giặt; nước và chải mạnh làm hỏng lớp sợi, giảm hiệu quả lọc và dễ mốc. Chỉ màng được hãng ghi rõ là rửa được mới làm theo hướng dẫn riêng. Lưới tiền lọc thì thường vệ sinh được.
Máy lọc không khí có nên chạy cả ngày?
Nhiều máy được thiết kế để chạy liên tục ở chế độ tự động, tăng giảm quạt theo cảm biến. Chạy lâu thì màng đầy nhanh hơn, nên theo dõi đèn báo và tình trạng màng. Quan trọng là đóng cửa phòng khi chạy.
Màng lọc HEPA có lọc được khói thuốc không?
Màng HEPA giữ được phần lớn hạt khói, nhưng mùi và khí trong khói thuốc cần than hoạt tính và thông gió. Cách tốt nhất vẫn là không hút thuốc trong nhà.
Kết luận: màng lọc tốt cần gió đủ, phòng kín và thay đúng hạn
Màng lọc HEPA là “trái tim” của máy lọc không khí, nhưng nó không làm việc một mình. Hãy nhớ ba điều: đọc đúng ký hiệu (H13, H14 có số liệu, cẩn thận với “HEPA-type”), chọn máy có CADR đủ cho thể tích phòng, và giữ màng sạch, thay đúng hạn để luồng gió không bị bóp nghẹt.
Như video của Lười Có Gu tóm lại: máy lọc không khí chỉ là cái rây có quạt. Rây đúng cỡ, đặt đúng chỗ, thay đúng hạn thì mới có tác dụng. Bạn đang dùng máy lọc không khí hay còn phân vân có nên mua? Hãy kể ở phần bình luận và theo dõi kênh Lười Có Gu để xem thêm những điều quen thuộc được giải thích dễ hiểu.
Nguồn tham khảo: định nghĩa HEPA của Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) và phân cấp EN 1822 (tổng hợp từ Terra Universal, Wikipedia); phương pháp đo CADR và quy tắc 2/3 của AHAM; kích thước sợi tóc theo US EPA; hướng dẫn chất lượng không khí WHO 2021; quy định giới hạn ozone 0,050 ppm của CARB (California). Thời gian thay màng là khoảng tham khảo, hãy làm theo hướng dẫn của hãng sản xuất máy bạn đang dùng.